Chanh leo

                                     

                                                                                        (bài do b ạn BaTran gi ới thi ệu

 

Chanh leo là một loại cây leo, dễ trồng, phát triển mạnh và không cần chăm bón nhiều, ít sâu bệnh. Lấy từng khúc dây không non, cũng không quá già, dài chừng 20 - 30 cm, vùi xuống hố đất ẩm (nên bón lót một ít phân chuồng hay lá mục). Tưới nước hằng ngày, chỉ sau 20 - 30 ngày cây đă bắt đầu leo lên giàn và chừng khoảng 6 - 7 tháng sau có quả. Có thể trồng ở mọi nơi, nhiều h́nh thức: làm giàn che bóng mát, kết hợp thu hái quả, lá...  Quả chanh leo c̣n được gọi với cái tên lạc tiên trứng, chanh dây, mác mắt. Có tên khoa học là Passiflora Incarnata Lour,
Chanh leo có 2 loại: loại vỏ vàng được trồng nhiều ở Peru, Brazil, Ecuador; loại vỏ màu tím được trồng phổ biến hơn, chủ yếu là ở châu Phi, Ấn Độ, và nhiều nước khác
như Úc, New Zealand, Mỹ, Việt Nam...

 

 



Trong y học, cả hoa, lá, trái và vỏ trái chanh leo đều được dùng để chữa bệnh.  

Trái chanh leo không chứa cholesterol, giàu vitamin A và vitamin C, là nguồn cung cấp kali và chất sắt dồi dào, nguồn chất xơ tuyệt hảo, và giúp làm dịu các cơ đang bị căng cứng.

Các thành phần dưỡng chất có trong 100g trái chanh leo: nước: 84.70g, năng lượng: 44.91 kcals, protein: 2.8gr, chất béo: 0.50g, chất xơ: 3.30g,C đường:7.39g, kali: 350.00mg, magiê: 39.00mg, natri: 28.00mg, canxi: 16.00mg, phospho: 54.00mg. Ngoài ra, trong trái chanh leo c̣n có chứa kẽm, mangan, đồng, vitamin B, vitamin E, niacin, B-carotene và một lượng nhỏ các vi chất khác nữa.

Thịt quả chanh leo chín có vị chua ngọt, màu vàng nhạt, thường được dùng dưới dạng nước uống giải khát bằng cách bổ quả, lấy hết thịt bên trong, chà nhẹ rồi ép lọc lấy dịch quả. Thêm đường trắng và nước sôi để nguội, khuấy đều để được một cốc. Nước chanh leo có tác dụng bổ, mát, thanh nhiệt, tiêu khát, an thần, nhuận tràng, lợi tiểu. Có thể phối hợp với các loại quả khác như dứa, măng cầu xiêm, sầu riêng... làm thành nước sinh tố hỗn hợp cũng rất tốt  

Hạt quả có nhiều dầu béo

Nhiều quốc gia trên thế giới dùng lá chanh leo để  bào chế thuốc. Cành, l á chanh leo có tác dụng an thần, gây ngủ (nhẹ), giảm lo âu hồi hộp, hạ huyết áp (nhẹ), làm diu cac cơn đau giật (động kinh), giảm cơn đau bụng cơ năng và đau bụng kinh.

Để chữa các chứng bệnh nhằm giúp an thần, gây ngủ, hạ huyết áp... Có 2 cách sử dụng: Lấy lá tươi (khoảng 100 gr) nấu nước uống hằng ngày. Có thể dùng lá, cành: Phơi khô, nấu thành cao lỏng mỗi ngày uống chừng 20 - 30 ml (tùy từng người) vào buổi tối.

Người ta c̣n dùng lá chanh leo làm rau ăn: Lấy lá non thái nhỏ, ṿ nhẹ nấu với tôm sẽ là một món canh ngon hay có thể luộc ăn (như những loại rau khác). Ngoài ra, ngọn non chanh leo luộc ăn hoặc lá nấu thành cao lỏng cũng có tác dụng an thần trị mất ngủ như cây lạc tiên thường (Passiflora foetida L.).

Hoa chanh leo có tác dụng an thần nhẹ và có khả năng "ru" ngủ. Hoa chanh leo đă và đang được nhiều nước dùng để điều trị cho những trẻ em dễ bị kích động hoặc có vấn đề bất ổn về thần kinh, chữa bệnh hen suyễn, rối loạn tiêu hóa, chứng mất ngủ, và các khó chịu của hội chứng tiền măn kinh.

Các nhà nghiên cứu ở trường Đại học Florida (Mỹ) đă phát hiện ra rằng chiết xuất của vỏ trái chanh leo vàng có thể chống lại các tế bào ung thư nhờ vào 2 hoạt chất có nguồn gốc thực vật là carotenoids và polyphenols. C̣n giáo sư Watson (cũng của trường Đại học Florida) và các cộng sự của ông th́ lại chứng minh được rằng chiết xuất từ vỏ trái chanh leo tím giúp giảm được đến 75% chứng thở kḥ khè ở những người bị bệnh hen suyễn và nâng cao khả năng hít thở của họ.

Ngoài ra, người ta c̣n dùng trái chanh leo để chế biến thành nhiều thứ bánh ngọt khác nhau, kết hợp hoặc không kết hợp với các loại trái cây khác để làm kem, yaourt... Chanh leo cũng thật tuyệt vời khi được trộn chung với sữa đặc. Hương thơm đặc trưng của chanh leo cùng vị chua nhè nhẹ kết hợp với vị béo và ngọt của sữa tạo thành một món giải khát hỗn hợp không thể nào quên.

Bài đọc thêm