Sư lơi ích của hành tây đối với sức khoẻ

Hành tây (onion) là thành phần của những món ăn khác nhau thuộc nhiều nền văn minh thế giới trong cả ngàn năm nay. Tổng sản lượng hành tây trên toàncầu đă tăng nhanh và hiên nay hành tây đứng hàng thứ hai sau cà- chua về gặt hái

Có nhiều loại hành tây khác nhau: đỏ, vàng, trắng và xanh.Mỗi loại có mùi vị đặc biệt riêng.Hành tâycó thể ăn sống, nâu chín, chiên hoặc nướng. Hành tây thông thường được dùng để tăng vị thơm cho nước chấm, sà-lách, súp, món chiên xào và những món ăn khác

Hành tây (Allium cepa) cùng chung gia đ́nh lily  với garlic (tỏi) , leek (tỏi tây), chives (hẹ), scallions (hành lá)và shallot (củ hành khô).Tổng cộng có trên 600 loại Allium rải rác khắp nơi ở Châu Âu, Bắc Mỹ, Bắc Phi và Châu Á. Các cây này  có thể dùng để trang trí, làm rau ăn, gia vị và dược thảo, Các công dụng của Allium đă được ghi nhận lên tới 120 loại khác nhau.

Hành tây và các rau Allium khác có hàm lượng cao vể thiosufinate, sulfide, sulfoxide và nhiều hợp chất sulfur có mùi khác. Các cysteine sylfoxide là chất chính tạo mùi đặc biệt của hành tây và nguồn sinh ra các hợp chất ḱch thích mắt làm chảy nước mắt (lacrimation).  Các thiosulfinate có tính chất khử vi sinh vật,, Hành tây có tác dụng hữu hiệu chống các vi khuẫn bao gồm Bacillus subtilis SalmonellaE,coli. Hành tây không có mạnh bằng tỏi v́ các hợp chất sulfur trong hành tây  chỉ bằng khoảng một phẩn tư so với tỏi

Giá trị của hành tây

Hành tây có nhiều tác dụng y dưọc. Các ngươi dân Hoa kỳ thời xưa dùng hành tây mọc hoang dại để trị cảm lạnh, ho và hen cũng như để đuổi các côn trùng. Y học Trung học sử dụng hành tây để trị viêm họng, ho, viêm do vi khuẩn và những bệnh vể đường hô hấp

Tổ chức Y tế Quốctế (WHO) ủng hộ việc dùng hành tây để trị bệnh kém ăn (poor appetite) và để ngăn ngừa bệnh vữa xơ động mach (atherosclerosis), Ngoài ra, dich chiết hành tây được WHO thừa nhận là giúp trị các bệnh ho và cảm lạnh,bệnh hen xuyễn và viêm phế quản. Dich chiết hành tây được phát hiện có thể làm giảm sự co thắt khí quản do dị ứng gây ra cho những bệnh nhân hen xuyễn.

Hành tây là một nguồn dồi dào về fructo-oligosaccharide. Các oligomere này kích thích sự tăng trưởng của các vi khuẩn bifidobacteria tốt và ức chế sự tăng trưởng của các vi khuẩn có hại trong kết tràng.Ngoài ra các oligomere c̣n hạ giảm rủi ro phát triển các khối u trong kết tràng

Hỗ trợ tim mạch

Hành tây chứa một số sulfide , tượng tự như trong tỏi,  có công dụng giảm mức lipid trong máu và hạ huyết áp. Tại Ấn độ, những cộng đồng không bao giờ ăn hành tỏi đểu có múc cholesterol và trycglyceride trong máu cao và thời gian máu đông cuc ngắn hơn sơ với những công đồng ăn nhiểu hành tỏi. Hành tây là một nguồn dồi dào về flavonoid , chất này có tác dụng bảo vệ chống các bệnh tim mạch. Hành tây cũng là một tác nhân thiên nhiên chống máu đóng cục  v́ có  chứa những chất có hoạt tính phân hủy fibrin và có thể ngăn chặn sự kết khối tiểu cầu ( platelet-clumping). Tác dụng chống máu đông cục của hành có liên hệ với hàm lượng sulfur cũa nó

Pḥng chống ung thư

Các dịch chiết hành tây chứa nhiều loại sulfide khác nhau nên có tính chất bảo vệ phần nào chống sự tăng trưởng khối u. Tại miển trung Georgia có trồng loại hành Vidalia nên tỉ lệ tử vong v́ ung thư dạ dày chĩ bẳng phân nửa tỉ lệ tử vong trung b́nh v́ bệnh này trên toàn quốc Hoa kỳ. Các nghiên cứu tại Hi lạp đă chứng tỏ là ăn nhiều hành tây, tỏi và các loại thảo mộc allium khác có thể tránh được ung thư dạ dày

Người Trung hoa có rủi ro bị ung thư dạ dày thấp hơn 40 phẩn trăm so với các dân tộc tiêu thụ ít hành tỏi và cac rau allium khác. Các lăo ông lăo bà tại Hoà lan tiêu thụ nhiểu hành tây (ít nhất một nửa củ hành mỗi ngày) có mức ung thư dạ dày thấp bằng phân nửa so với các cụ không ăn hành tây

Western yellow onion

New york bold onion

Northern red onion


Các loại hành tây Western Yellow, New York Bold và Northern Red có hàm lượng flavonoid và phenolic cao nhất nên có hoạt tính chống oxi-hóa và chống tăng sinh mạnh nhất trong số 10 loại hành được thử nghiệm. Các loại hành cay vừa Western White và Vidalia có hàm lượng chất chống oxi-hóa thấp nhất và có hoạt tính chống tăngsinh kém nhất. Số người tiêu dùng có khuynh hướng mua loại hành tây ít hăng cay ngày mỗi nhiểu, nhưng mua như vậy không tốt v́ hành tây càng hăng cay bao nhiêu và càng lảm se da bao nhiêu th́ càng tốt cho sức khoẻ bấy nhiêu

Sử dụng và an toàn

Hành tây đều được mọi người ưa chuộng và nói chung được tiêu dùng một cách an toàn . Tuy nhiên, ăn môt lượng lớn hành tây có thể gây nguy hại cho dạ dày và làm kích động dạ dày-ruột dẩn đến buổn nôn và tiêu chảy. Cho tới nay người ta chưa ghi nhận được tương tác nào giữa hành tây và các dược phẩm ngoại trừ là hành tây có thể tăng cường hiệu năng  của các thuốc chống đông máu (anticoagulants)

Kết luận
Hành tây và các loai Allium khác là những thảo mộc có giá trị ẩm thực và y dược cao.Một số những lơi ích của chúng chỉ được nhận thấy sau một thời gian sử dụng lâu dài. Hành tây tốtcho việc pḥng chống bệnh tim mạch, đặc biệt là nhờ vào khả năng giảm rủi ro của các cục đông máu. Hành tây cũng bảo vệ chống ung thư dạ dày vàcác ung thư khác cũng như một vài chừng nhiễm khuẩn. Hành tây có thể cải thiện chức năng của phổi đăc biệt là đối với những người bị hen xuyễn.Những loại hành tây càng hăng cay th́ lại càng có nồng độ  cao vể những hoá chất thực vật  tăng cường sức khỏe

Bài đọc thêm